برگزاری هر رویداد یا شکل گیری هر رخدادی در شهر امکانپذیر است؛ اگر ساکنانش بخواهند. شهروندان رکن اصلی شهرها هستند و هریک از دیگری متاثر. شهری پویا و فعال خواهد بود که شهروندانش به پویایی محل زندگی شان اهمیت بدهند و از سوی دیگر شهروندان توانمند، شهری توانا را باز تولید خواهند کرد. با همین اندیشه و به منظور نزدیکی بیشتر نظرات شهرنشینان با شهرسازان چند وقتی است زمینه چینی ها و تدارکاتی برای برگزاری رویدادی با عنوان «شهرخوانی» در اهواز شکل گرفته و اولین نشست این رویداد فرهنگی-تخصصی اواخر اردیبهشت ماه سال جاری برگزار شد.

هرچند در دوره طولانی و سخت همه‌گیری کرونا تقریبا تمامی نشست ها و رویداد های فرهنگی تحت تاثیر قرار گرفته، تعطیل و غیر فعال شده بودند، اما در این دوره نیازسنجی ها در راستای شکل گیری این رویداد انجام شد و در آغاز سال جاری و با انتخاب خوزستان به عنوان استان هدف از سوی انجمن مفاخر معماری ایران، انگیزه برگزاری این رویداد تقویت شد و فعالیت خود را آغاز کرد.

از آنجا که طبق برنامه  ریزی ها  قرار شد در آخرین پنجشنبه هر ماه، نشست‌هایی با موضوعات شهری برگزار شود؛ بیست و هشتمین روز اردیبهشت ماه، «شهر کتاب» اهواز میزبان نخستین نشست از مجموعه نشست های «شهر خوانی» با موضوع «اهوازی ها برای تفریح چه امکاناتی دارند؟» بود. با توجه به هدف جلسه، یعنی شناخت بیشتر معماران و شهرسازان حاضر در جلسه از دیدگاه شهرنشینانی که الزاماتخصصی در امر شهرسازی ندارند، نسبت به موضوع تفرجگاه های شهری، بنا بر آن شد تا پس از مقدمه ای کوتاه، حاضران در جلسه به گروه های کوچکتری تقسیم شده، نظرات گروهی تدوین شده و در مرحله بعد، نظرات هر گروه با سایر گروه ها و متخصصان به اشتراک گذاشته شود؛ و در نهایت با جمع‌بندی موضوعات مطرح شده، دیدگاهی در زمینه تفرجگاه ها برای متخصصان شهرسازی و معماران شکل گیرد که بی شک بدون تاثیر نخواهد بود به این امید که این مباحث در آینده و در نشستهای تخصصی کارشناسان مطرح شده و خواست شهروندان در معماری ها و مناظر شهری منعکس شود.

عمده محورهایی که در این رویداد مورد توجه شهروندان حاضر بود ارائه تعریفی برای تفریح، ملزومات برای تفریحات شهری و امکانات برای تفریحات شهری بود.

در بخش تعریف تفریح، بعضی از حاضران معتقد بودند فعالیت هایی را می توان در حیطه تفریح دسته بندی کرد که باعث نشاط و سرگرمی شده و بتواند برای مدت زمانی شهروند را از فضاهای کاری، مشکلات شهرنشینی و شخصی دور کند. و در در ادامه نگته مهمی که مطرح شد این بود که شهرهای کوچک و بزرگ امکانات، محدودیت ها و ظرفیت‌ها و تعاریف مختلفی برای تفریح وجود دارد؛ محدودیت ها و ظرفیت هایی متاثر از اقلیم، فرهنگ و سیاست. به عنوان مثال، دمای بالای هوا در شهرهای خوزستان، محدودیت هایی را برای تفریح ایجاد می کند و اما ازطرفی تفریحات و زیست شبانه را جایگزین می کند. بعلاوه در ماه های سرد سال، اهواز با داشتن دمایی معتدل، ظرفیت خوبی برای تفریحات مناطق معتدل در زمستان را خواهد داشت. اما همین سبک زندگی در منطقه گرمسیری و محدودیتهای موجود موجب شده تفریحات در اهواز به بازارگردی، گردشگری خوراک و کافه گردی محدود شده و کمتر از بوستانها و مناظر شهری برای تفریح استفاده شود و عمده تفریحات در اهواز به اماکن تفریحی سرپوشیده محدود شده است.

در مورد ملزومات و امکانات لازم برای تفریح، مباحث داغ تری مطرح شد. برخی معتقد بودند مسئولان شهری ملزومات و امکانات تفریحی را فراهم نمی‌کنند و بعضی دیگر معتقد بودند عرصه های شهری بسیاری برای تفریح در گذشته وجود داشته که به منظور درآمدزایی بسیاری از این بخشها فروخته شده است و حتا بخشهایی وجود دارد که به دلیل سو مدیریت بلا استفاده باقی مانده است مانند پارک حجاب که با آن وسعت و در دل شهر، همیشه با درهای بسته مواجه است و هیچکس حق استفاده از این ظرفیت ها را ندارد. و یا به دلیل پراکندگی نامناسب و جانمایی نادرست بسیاری از فرهنگ سراها و نداشتن برنامه های جذاب برای شهروندان، استفاده ای از این مکانهای فرهنگی نمیشود.

در ادامه بحث ها به این نکته اشاره شد که بهتر است خود شهر پتانسیل هایی در جهت تعریف تفریح برای شهروند تعریف کند نه اینکه شهروند برای رفع نیازتفریحی خود به دنبال راهکار باشد و به هر طریق نیازهای تفریحی خود را رفع کند و این مسئولیت بزرگی برای شهر داران و شهرسازان خواهد بود. و امروز به وضوح این کمبود در شهری مثل اهواز به صورت ناهنجاری هایی دیده می شود. اینکه اگر ظرفیت مناسب تفریحی مناسب با سن، طبقات اجتماعی و با پراکندگی درست و معقول در شهر وجود داشته باشد، شاهد دور دور خودرو ها در معابر عمومی، پخش موسیقی ناهنجار-و نه منطقی- از پخش اتو موبیل ها، تصادفات دوچرخه سواران در معابر و ... نخواهیم بود.

در نهایت، بحث این جلسه با این مبحث به پایان رسید که عرصه های شهری که مختص تفریح شهروندان هستند و  همکنون وجود دارند، باید رایگان باشند و یا خدمات خود را با قیمتی ارزان تر ارائه دهند و کیفیت خدمات خود را افزایش دهند، ظرفیتهای موجود باز سازی شده و از پتانسیل موجود در این زمینه استفاده شود.

با ارائه این پیشنهادها نخستین جلسه رویداد «شهرخوانی» به پایان رسید و جلسه بعد این مجموعه نشست در تاریخ .... با موضوع.... برگزار خواهد شد.

  در ادامه نکته‌ مهمی‌که مطرح شد این بود که در شهرهای کوچک و بزرگ امکانات، محدودیت‌ها، ظرفیت‌ها و تعاریف مختلفی برای تفریح وجود دارد؛ محدودیت‌ها و ظرفیت‌هایی متاثر از اقلیم، فرهنگ و سیاست. به عنوان مثال، دمای بالای هوا در شهرهای خوزستان، محدودیت‌هایی را برای تفریح ایجاد می‌کند و اما ازطرفی تفریحات و زیست شبانه را جایگزین می‌کند. به علاوه در ماه‌های سرد سال، اهواز با داشتن دمایی معتدل، ظرفیت خوبی برای تفریحات مناطق معتدل در زمستان را خواهد داشت. اما همین سبک زندگی در منطقه گرمسیری و محدودیت‌های موجود موجب شده تفریحات در اهواز به بازارگردی، گردشگری خوراک و کافه گردی محدود شده و کمتر از بوستان‌ها و مناظر شهری برای تفریح استفاده شود و عمده تفریحات در اهواز به اماکن تفریحی سرپوشیده محدود شده است. در مورد ملزومات و امکانات لازم برای تفریح، مباحث داغ تری مطرح شد. برخی معتقد بودند مسئولان شهری ملزومات و امکانات تفریحی را فراهم نمی‌کنند و بعضی دیگر معتقد بودند عرصه‌های شهری بسیاری برای تفریح در گذشته وجود داشته که به منظور درآمدزایی بسیاری از این بخش‌ها فروخته شده است و حتا بخش‌هایی وجود دارد که به دلیل سوء مدیریت بلا استفاده باقی مانده است؛ مانند پارک حجاب که با آن وسعت و در دل شهر، همیشه با درهای بسته مواجه است و هیچ کس حق استفاده از این ظرفیت‌ها را ندارد و یا به دلیل پراکندگی نامناسب و جانمایی نادرست بسیاری از فرهنگسراها و نداشتن برنامه‌های جذاب برای شهروندان، استفاده ای از این مکان‌های فرهنگی نمی‌شود.